Not eklemek için tıklayın
 


TÜPRAŞ, Euro V spektlerine, operasyonel etkinliğini artırmaya, enerji verimliliğine, emniyet, çevre ve toplum sağlığına yönelik olarak uygulamaya koyduğu geniş yelpazedeki yatırımlarıyla, sektördeki rekabet gücünü ve lider konumunu sürekli güçlendirmektedir.

   

Tüpraş'ın kâr potansiyeli ile birlikte rekabet gücünü artırmak, rafinerilerini modernize edip Avrupa Birliği çevre standartlarına uygun ürünler üretmek için sürdürülen Ana Yatırım Planı, İzmit Rafinerisi Benzin İyileştirme Projesi'nin tamamlanmasıyla sonuçlandırılmıştır. 20 Nisan 2009 tarihi itibariyle Türkiye'de satılan tüm benzin ürünleri Euro V spektlerindedir. 10 ppm kükürt, aromatik ve benzen değerlerine sahip olan bu ürünler, AB ülkeleriyle aynı standartlardadır.

Tüpraş, devir sonrası Koç Holding bünyesinde ilave 2,1 milyar ABD doları üzerinde yeni yatırım kararları almış ve devam etmekte olan projelerle birlikte 1,2 milyar ABD doları üzerinde yatırım harcaması gerçekleştirmiştir. 2009 yılında, Tüpraş rafinerilerinde toplam 189 milyon ABD doları yatırım harcaması gerçekleştirilmiştir.

Yeniden yapılandırma süreci içinde, dizel kükürt giderme, benzin iyileştirme, fuel oil dönüşüm gibi büyük ölçekli yatırım projelerinin yanı sıra Tüpraş'ın operasyonel etkinliğini artıracak, enerji verimliliğine ve kârlılığına önemli katkılar sağlayacak orta ve küçük ölçekli 32 adet yatırım projesi de 2009 yılında başlatılmış, önemli bir kısmı sonuçlandırılmıştır. Bu projelerin başlıcaları arasında, fuel oil dönüşüm projesi, ürün ve ham petrol tankları inşası, enstrüman ve elektrik sistemleri geliştirilmesi, vagon dolum ve boşaltma, ham petrol paçallama, ürün hazırlama, DCS kontrollü satış sistemleri, enerji ve buhar üretim sistemlerinin iyileştirilmesi sayılabilir. Her biri önemli katma değer sağlayan yatırım niteliğinde olan bu projeler, Tüpraş'ın sektörde rekabetçi konumunu daha da güçlendirecektir.

Avrupa Birliği'nde 1 Ocak 2009 tarihinde yürürlüğe giren, kurşunsuz benzin kükürt içeriğinin maksimum 10 ppm olması, aromatik değerinin maksimum %35 ve benzen içeriğinin maksimum %1 oranına indirgenmesine yönelik olarak uygulamaya alınan projelerden, İzmir Rafinerisi Benzin Speklerini İyileştirme Projesi ise Ağustos 2008'de devreye alınmıştır.

İzmit Rafinerisi Benzin Speklerini İyileştirme Projesi'nde ise 2009 yılı içinde Plt.73/74 Ünitesi'nin inşaat ve montaj faaliyetleri Mayıs 2009 itibariyle tamamlanmış, performans testleri bitirilen üniteler devreye alınarak, 2009'un ilk yarısında üretime başlanmıştır. Benzin Speklerini İyileştirme Projesi kapsamında iki adet oxygenate tankı ve iskeleler ile ana yol arasındaki transfer hatlarının yapımı tamamlanma aşamasına gelmiştir.

2009 Yılında Tamamlanan Başlıca Projeler

İzmit Rafinerisi Beyaz Ürün Satışlarında DCS Kontrollü
Sayaç Sistemine Geçilmesi

Boru/gemi satışlarında tank el ölçüsü ve tank kalibrasyon değerlerini baz alarak yapılmakta olan, vana kaçakları ve hata olasılığı yüksek olan eski ölçüm sistemi yerine, beyaz ürün satışlarında, tüm parametrelerin DCS'den görülerek kumanda edilebildiği kütlesel debi ölçerli sayaç sistemi kurulmuştur.

İzmit Rafinerisi Ham Petrol ve Jet A-1 Tankları Tesisi
Ham petrol depolama kapasitesinin artırılması için Plt-2/5/25 Ünitelerine ayrı ayrı şarja açabilecek şekilde yaklaşık 115.000 m3 ve 51.000 m3 kapasiteli iki adet yeni ham petrol tankı tesis edilmiştir.

Ayrıca, mevcut Jet A-1 tanklarına ilave olarak 27.000 m3 kapasiteli Jet A-1 tankı tesis edilmiştir.

İzmit Rafinerisi Vagon Dolum Boşaltma ve Tanker Sistemi
İzmit Rafinerisi'ne tankerlerle gelecek olan biyodizel, biyoetanol ve Kırıkkale Rafinerisi'nden gelecek beyaz ürünlerin tahliye edilebilmesi için tanker boşaltma sistemi, motorin ve yüksek oktanlı benzin satışı ile Kırıkkale Rafinerisi'nden taşınabilecek beyaz ve siyah ürünleri tahliye edebilecek vagon dolum/boşaltma ve tanker boşaltma sistemleri tesis edilmiştir.

Ayrıca, vagon dolum kapsamında tesis edilen sistemde, kırsal motorin, 97 Oktan benzin ve fuel oil 4 dolumları yapılabilmektedir. Bu ürünlerin dışında, motorin, 95 Oktan benzin ve fuel oil 6 taleplerinin de vagon dolum sahasından satışının yapılabilmesi için yeni ikmal hatları ile mevcut pompa çıkışlarından ilave satış hatları çekilmiştir. Bu kapsamda, vagon dolum/boşaltma ve tanker boşaltma sistemlerinde yangın güvenlik sistemleri güçlendirilmiş ve yeni bir kontrol binası yapılmıştır.

İzmir Rafinerisi Kazan Burner Modernizasyonu
Proje, İzmir Rafinerisi'nde yakıt tüketimi fazla olan buhar kazanlarında bulunan düşük verimli, bakım ve onarım masrafları oldukça yüksek, yedek malzemeleri bulunamayan burner'ların, yüksek verimli düşük NOx burner'larla değiştirilmesini, baca emisyonlarının azaltılması sonucunda sistemin komple modernizasyonunun yapılmasını ve mevcut bacaların yenilenmesini kapsamaktadır.

Buhar kazanlarının burner ve damper montajları tamamlanmıştır. Ortak bacaları yenilenen kazanların elektrik tesisatı
ex-proof yapıya dönüştürülmüştür.

Kırıkkale Rafinerisi Yeni Enerji Üretim Sistemi (TPP) Projesi
Kırıkkale Rafinerisi'nin 1986 yılından beri devrede olan ve ekonomik ömrünü tamamlayan mevcut enerji üretim sistemi (TPP Ünitesi) yerine, rafineride devreye giren yeni ünitelerle mevcut ünitelerin buhar ve elektrik ihtiyacını yedekli temin edecek olan "buhar kazanları, buhar türbinleri, gaz türbinleri" kombinezasyonuna sahip, modern teknoloji ürünü "yeni enerji üretim sistemi"nin kurulması planlanmıştır. Projeyle kesintisiz buhar ve elektrik enerjisi temin edilerek, rafineri operasyonunun sürekliliği sağlanacaktır.

Yeni TPP Projesi'nin tasarımı için, Foster Wheeler firması ile anlaşma imzalanmıştır.

Devam Eden Başlıca Projeler

İzmir Rafinerisi Yeni Ürün Depolama Tankları Yapımı
İzmir Rafinerisi'nde ihracata yönelik hazırlanan ürünlerde farklı ürün spesifikasyon talepleri, ürün depolama tanklarının çok amaçlı kullanılması, bazı ürünlerde fiyat avantajlarından yararlanarak ithalat yapılması ve kâr marjı yüksek olan ürünlerin depolanabilmesi amaçlarıyla yeni tankların yapılmasına gerek duyulmuştur.

4x30.000 m3'lük benzin ve motorin tankları, 50.000 m3'lük fuel-oil tankı donam montajları, çatı çelik montajı, çevre düzenleme inşaatı ve boru imalatları tamamlanmış ve işletmeye alınmıştır.

İzmit Rafinerisi Resid Upgrading (Fuel Oil) Dönüşüm Projesi
Son yıllarda fuel oil taleplerinin azalması ve beyaz ürünlerle siyah ürünler arasındaki fiyat farkının beyaz ürünler lehine artmasıyla, "Residiuum Upgrading" uygulamaları, bu potansiyele sahip rafinerilerin kârlılıklarını artırmak için önemli fırsat olmuştur. Türkiye'nin talep ettiği ürünlerin üretileceği bu projeyle Tüpraş, rekabet gücünü ve lider konumunu güçlendirmeyi hedeflemiştir.

Fuel oil dönüşümü için önerilen proses kapsamında, Vakum Destilasyon, Koklaştırma (Coker), Hydrocracker, Hydrotreater ve Hidrojen (Steam Methane Reformer), Kükürt Giderme Üniteleriyle birlikte yardımcı üniteler kurulacak, İzmit Rafinerisi'nde üretilen yüksek kükürtlü fuel oil'ler daha değerli beyaz ürünlere dönüştürülecektir.

Yatırım tamamlandığında, öngörülen kapasite artışlarıyla yaklaşık 2,5 milyon ton motorin/jet yakıtı, 772 bin ton benzin ve 203 bin ton LPG olmak üzere toplam 3,5 milyon ton beyaz ürün elde edilirken, 807 bin ton petrol koku üretilecektir. 2008 yılında başlanan ve beş yılda tamamlanması planlanan projenin tamamlanmasıyla siyah ürün miktarı yaklaşık %50 oranında azalacak, toplam beyaz ürün verimi %83'e yükselecektir. Üretilecek beyaz ürün miktarı ve ülkemiz için yaratacağı katma değer unsurları dikkate alındığında, yeni bir rafineriye eşdeğer olan bu yatırımın tamamlanmasıyla İzmit Rafinerisi Nelson kompleksitesi, 7,8 seviyesinden, alternatiflerle beraber 14,5'e yükselmiş olacaktır.

Resid Upgrading projesinin başlatılması için gerekli olan çevresel etki değerlendirme raporunda kullanılmak üzere petrokimya sahasından toprak ve yeraltı suyu kirliliğini araştırmaya yönelik numuneler alınmış, analizleri yapılarak rapor hazırlanmıştır. Proje için çevresel etki raporu tamamlanmış ve ÇED olumlu raporu 24 Nisan 2009 tarihinde alınmıştır.

Projenin en önemli aşamaları olan lisans ve mühendislik çalışmalarında Coker, Vakum, Hydrocracker, Hydrotreater ve Hidrojen Ünitelerinin lisans ve ana mühendislik ihaleleri sonuçlanmış, temel mühendislik paketinin hazırlanması sözleşmesi 15 Eylül 2008 tarihinde, Foster Wheeler USA Corporation firması ile imzalanmıştır. 2009 Mart ayı içinde P&ID gözden geçirme toplantısı yapılmış ve paket Haziran ayı içinde tamamlanmıştır.

Vakum Ünitesi temel mühendislik paketinin hazırlanması sözleşmesi 8 Eylül 2008 tarihinde Shell firması ile imzalanmıştır. 2009 Mart ayı içinde teknik detayların gözden geçirme toplantısı yapılmış ve paket Nisan ayı içinde tamamlanmıştır

Hydroprocessing Ünitesi'nin temel mühendislik paketinin hazırlanması ihalesi de sonuçlanmış ve UOP firması ile anlaşılmıştır. Paket 2009 Ekim ayı içinde tamamlanmıştır.

Hidrojen Ünitesi'nin temel mühendislik paketi ihale edilmiş olup, Mayıs 2010 döneminde bitirilmesi hedeflenmektedir.

Resid Upgrading Projesi kapsamındaki ünitelerin elektrik enerjisi ihtiyacını karşılayacak üretim kaynakları ile dağıtım sistemlerinin lisansör firmalardan gelen bilgiler doğrultusunda ön projelendirilmesinin yapılması çalışmaları devam etmektedir.

İzmit Rafinerisi tank çiftliği sahasında yapılacak iki adet 5.000 m3 dizel depolama tankı işi ihale edilmiş, tanklarının imalat ve montajı tamamlanmıştır.

Kablo iletim hattı imalat, montaj ve test işleri ihale edilmiştir ve firma çalışmalara devam etmektedir.

RUP projesinin ana üstlenici firmasını belirlemek için yapılan ihale tamamlanmış, 17 Aralık 2009 tarihinde Tecnicas Reunidas firması ile sözleşme imzalanmıştır.

İzmir Rafinerisi HP Paçallama ve Satış Sisteminin Modernizasyonu
Petrol Hareketleri Ünitesi'nde satışlar sayaçlar üzerinden, iskele dolumları ise tank seviye ölçüm sistemi baz alınarak yapılmaktadır. Bu proje kapsamında, iskelelerden yapılan dolumların uluslararası standartlara uygun OIML onaylı akışmetreler ve akış bilgisayarları kullanılarak yapılmasını ve iskele dolum hatları ile petrol hareketleri ilave satış hatlarına sayaç setleri konulması ve ilgili kontrol sisteminin tesis edilmesi planlanmıştır.

Proje kapsamında, ham petrol ünitelerine istenilen özellikte stabil şarj verilmesinin sağlanması ve şarj değişimlerinde yaşanan up-set'lerin önlenmesi amacıyla ham petrol tanklarına mikser temin edilmesi ve tanklar arasında yeni bağlantılar projelenmiştir.

İzmir Rafinerisi Enstrüman Elektrik Sisteminin Modernize Edilmesi
Turbo jeneratör modernizasyonu kapsamında devam eden turbo/jeneratör izleme, kontrol ve acil duruş sistemlerinin modernizasyonunda devreye alma çalışmalarına, 2010 Mart ayında başlanacaktır.

İzmir Rafinerisi Karadolum Rehabilitasyonu ve Sayaçlı Sisteme Geçilmesi
Proje kapsamında, mevcut karadolum sahasındaki 16 peronluk tanker dolum adası, sayaçlı beyaz ürün dolum sistemi, dolum otomasyonu, tanker takip sistemi, bioethanol enjeksiyon sistemi, kontrol binası, pompa istasyonu ve invertör sistemi, mevcut enerji dağıtım binasının büyütülmesi ve tanker yolu yapımı bulunmaktadır.

Sayaçlı Beyaz Ürün Tanker Dolum Terminali yapımında, pompa istasyonu, kontrol binası, trafo binası, saha betonları inşaat işleri %90 seviyesinde tamamlanmıştır. Altyapı çalışmaları tamamlanmıştır. Günlük satış hatlarına bağlantılar ve kanopiye kadar olan basma hattı boru montajları da tamamlanırken, hidrostatik testleri yapılmaktadır.

Dolum kolları, sayaç skidleri, Jet A1 hatlarında kullanılacak olan mikron filtre ve su ayırıcı filtre montajları tamamlanmıştır. 10 adet pompanın montajı tamamlanmıştır ve devreye alma çalışmaları yapılmaktadır.

Karadolum detay mühendislik çalışmaları, pompa istasyonu, kontrol binası ve trafo binası ile dolum peronlarının inşaatı ve montajı devam etmektedir. Uzay çatı montajı tamamlanmış, tedarik edilen iki adet 5 MVA gücünde kuru tip trafo monte edilmiştir. Pompa ve dolum kollarının siparişleri verilmiştir.

Kırıkkale Rafinerisi Vagon ve Manevra Aracı Alımı
Rafineriler arasında 2008 yılında başlayan demiryolu ile ürün taşıma çalışmaları artarak devam etmektedir. 2008 yılında, Tüpraş rafinerileri arasında 250.491 ton akaryakıt demiryolu ile taşınmışken, 2009 yılında bu miktar 749.828 tona çıkmıştır.

Vagon parkı tank hacmi, 60 m3 olan 68 adet ikinci el vagondan oluşmaktadır. Bütün vagonların TCDD standartlarına ve spesifikasyonlarına göre tamir ve tadilatları 2009 yılı içinde tamamlanmıştır.

Sarnıçlı vagonlar ile aynı özellikte 11 adet vagon devri için sözleşme imzalanmıştır. 2010 yılı içinde 72 adet vagonun satın alınması için çalışmalar devam etmektedir.